Geschiedenis

Heden en verleden van de regio

Van oudsher wordt het gebied geassocieerd met armoede, werkeloosheid en laaggeletterdheid. In de laatste 100 jaar kende de regio grote ups- en downs. Tijdens de grote depressie in de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw werd de werkverschaffing opgezet en werden duizenden werklozen uit het alle delen van Nederland aangevoerd en te werk gesteld om de veengebieden te ontginnen. In Oost Groningen kwam het communisme sterk op door grote sociale tegenstellingen op het platteland. De bittere armoede van de landarbeiders en de perverse rijkdom van de herenboeren. Aan de andere kant van de grens in het Emsland was het niet veel beter. In de dertiger jaren bouwde Hitler de Emslandkampen. In deze concentratiekampen verdwenen de criticasters van het Nazi-regime. Smalend werd dit deel van Nedersaksen het Siberië van Duitsland genoemd. Met de opkomende kolenindustrie raakte de turf uit de gratie. Veel turfstekers trokken weg en zochten een nieuw bestaan in de mijnbouw in Zuid Limburg en het Ruhrgebied.

,Na de tweede wereldoorlog leek het aanvankelijk beter te gaan. In Oost Groningen kwam de strokarton industrie sterk op. Bedrijven als Philips, Danlon, DSM, Ericsson, Honeywell etc. streken neer in de regio Emmen en Stadskanaal. Emmen werd in de vijftiger en zestiger jaren gezien als het stedenbouwkundig wonder. Een stad met ruim opgezette wijken in het groen trok internationaal de aandacht. Men sprak over het wonder Emmen! Twente en Zuidoost Drenthe kende een florerende textielindustrie. Het dorp Schoonebeek was door de opkomende olie industrie ooit het rijkste dorp van Nederland. Maar de regio was ook sterk afhankelijk van de maakindustrie. Daar kwam in de zeventiger jaren de klad in. Van Twente tot Oost Groningen verdween de maakindustrie naar de lage lonen landen, met als gevolg sluitingen, fusies en grote sociale onrust. De regio kwam in een impasse. Veel gemeenten in de regio zagen zich geconfronteerd met voortschrijdende krimp. Nog niet zo lang geleden moest de gemeente Delfzijl complete woonwijken afbreken. Het algemene beeld is dat veel mensen naar het Westen van het land zijn vertrokken, maar dit is niet het volledige verhaal. Veel regio bewoners verhuisden naar de andere kant van de grens omdat Nedersaksen meer te bieden had dan Nederland. Gemeentebestuurders in de regio bestempelden deze landverhuizers vaak laatdunkend als ‘economische vluchtelingen’.

 

De omslag

De ervaring leert dat de tand des tijds in de gebieden die op het eerste gezicht minder aantrekkelijk lijken alles oplost maar ze er ook meestal sterker uitkomen dan aanvankelijk was voorzien. Als de wil er is om te veranderen en je durft je grens te verleggen, dan gebeurt het ook. Dit is een van de sterke punten van de regio. De grensregio maakt een grote transitie door. Met een kwinkslag kun je zeggen: de opmars kwam uit het Oosten. De deelstaat Nedersaksen investeerde fors in de verbetering van de infrastructuur, begon al in een vroeg stadium met het wirthschaftswunder van de energiewende. De deelstaat verbeterde het vestigingsbeleid, pronkte met futuristische projecten als de magneetzweefbaan in Lathen, multinationals als de VW fabrieken in Emden en de Meyer Werft in Papenburg. Aangetrokken door de verbeterde infrastructuur, zowel over de weg als per spoor, hebben zich in de loop der jaren talloze bedrijven gevestigd langs de Nederlandse grens. In het bijzonder high tech bedrijven in de maakindustrie en bouwbedrijven die in de grensregio een groot potentieel aan grensoverschrijdende projecten zagen.

 

De grensregio van Groningen tot Overijssel begon mee te profiteren De Eemshaven werd in 1972 geopend en bleef decennia lang een kale vlakte. In de laatste tien jaar is dit volledig omgeslagen. Tegenwoordig het centrum van grote bedrijvigheid. Met name energie en data gerelateerde activiteiten groeien zo snel dat zelfs Google besloot er een groot datacenter te bouwen. De cruiseschepen van de Meyer Werft worden er afgebouwd, de offshore industrie groeit ongekend door de bouw van windmolenparken op zee, het toerisme trekt sterk aan door de veerdienst in combinatie met een directe treinverbinding naar het Duitse Borkum en er is een helikopterhaven beschikbaar. Bouwgrond in Blauwe Stad, een uniek woongebied boven Winschoten, was jarenlang niet aan de straatstenen te slijten. Tegenwoordig is het al lastig om nog iets onder de €400.000 te vinden, hetgeen men in de regio extreem hoog vindt. In de regio Coevorden is de bedrijvigheid fors toegenomen. Het grensoverschrijdende bedrijventerrein Europark is nagenoeg vol en men kijk uit naar nieuwe mogelijkheden. Emmen en Delfzijl zijn van oudsher chemie steden. In Emmen ligt de focus op de transitie naar groene chemie, op het chemiepark strijken steeds meer innovatieve groene startups neer.

 

 

Aanhaken en samenwerken

Het economisch succes aan de andere kant van de grens werd de aanjager voor de regio. Provincies en grensgemeenten namen actie en zochten samenwerking. In het Noordoosten werd de EDR (Ems-Dollar Regio) opgericht als grensoverschrijdend informatie en coördinatiepunt voor nieuwe initiatieven. Aan de Nederlandse zijde werd de infrastructuur aangepakt. De A7 van Groningen naar de Duitse grens werd vierbaans en aangesloten op de A31/A28 naar Oldenburg en Bremen. De A37 van Hoogveen naar de Duitse grens werd eveneens vierbaans en aangesloten op de A31. Voorbij het Duitse Meppen wordt momenteel de 213 naar Bremen aangepakt. Hierdoor ontstaat een snelle verbinding van Hoogveen, via Emmen en Cloppenburg naar Bremen. De bedrijventerreinen tussen Klazienaveen en Meppen groeien snel. Veel nieuwe bedrijven hebben er inmiddels en plek gevonden.

 

Groningen en Twente kenden al een grensoverschrijdende spoorverbinding. Nu is het de beurt aan Zuidoost Drenthe. Met ca. 5 jaar is er een spoorverbinding vanuit Emmen/Coevorden naar het Duitse Rheine. Door het toenemende verkeersaanbod worden ook minder direct in het oog springende projecten in de regio aangepakt, of zijn reeds gerealiseerd. Geen uithoek te ver, of er ligt een glasvezelkabel. Snel internet wordt gezien als essentieel onderdeel van de infrastructuur. De economie in de regio Hardenberg is in de laatste 20 jaar met ruim 30% gegroeid. Bedrijventerreinen in deze regio zijn erg gewild. Maar liefst 57% van de nieuwe bedrijven kwamen van buiten de regio. Het bruist van de activiteiten. Nu is de tijd om de regio eens goed te verkennen en jouw mogelijkheden te onderzoeken. Profiteer nu optimaal van wat deze regio te bieden heeft.

Share This